Astigmat, gözün kornea veya mercek yapısındaki düzensizlik nedeniyle ışığın retinaya tek noktada odaklanamaması sonucu oluşan yaygın bir görme kusurudur. Göz hastalıkları doktorları tarafından sık karşılaşılan bu kırma kusuru, hem yakını hem de uzağı bulanık görmeye neden olabilir. Astigmat en basit haliyle, göz yüzeyinin tam yuvarlak olmaması nedeniyle görüntünün net algılanamaması şeklinde yanıtlanabilir.

 

Astigmat olan kişiler ise genellikle; gölgeli, çift, bulanık ve dağınık görüntü şeklinde tanımlanır. Düz çizgiler eğri, noktalar dağılmış gibi algılanabilir. Bu durum günlük yaşam kalitesini ve görme konforunu ciddi şekilde etkileyebilir.

 

Astigmat, çoğu zaman miyop veya hipermetrop ile birlikte görülür. Astigmat ve miyop farkı, miyopta yalnızca uzağın net görülememesi, astigmatta ise hem yakın hem de uzak mesafede bulanık ve bozuk görmenin ortaya çıkmasıdır. Astigmat doğuştan olabileceği gibi, travma, geçirilmiş göz ameliyatları veya kornea hastalıkları sonrasında da gelişebilir.

Astigmat Neden Olur?

Astigmat, kornea veya göz merceğinin normalde olması gereken düzgün yuvarlak yapısından farklı bir şekle sahip olması sonucu meydana gelir. Kornea ve göz merceğindeki bu düzensiz kavisli yapı, ışığın retinaya tek bir noktada odaklanmasını engeller. Bunun sonucunda görüntü netliği bozulur ve hem yakın hem de uzak mesafelerde bulanık, gölgeli ve dalgalı görme ortaya çıkar.
 
Genellikle kalıtsal bir göz rahatsızlığı olan astigmat, doğuştan itibaren mevcut olabilir. Bunun yanı sıra göz kapaklarının korneaya uzun süre baskı yapması, geçirilmiş göz ameliyatları, cerrahi sonrası gelişen komplikasyonlar, göz yaralanmaları ve travmalar da astigmat oluşumuna neden olabilir. Nadir olarak görülen keratokonus gibi kornea hastalıkları da korneanın yapısını bozarak astigmat gelişimine yol açabilir.
 
Ayrıca astigmat miyop veya astigmat hipermetrop şeklinde birlikte görülebilir. Bu durumda görme kusurları daha belirgin hale gelir.
 
Astigmat nedenleri şunlardır:
 
Genetik yatkınlık
Doğuştan gelen göz yapısı
Göz travmaları
Göz ameliyatları sonrası kornea yapısında değişiklik
Göz enfeksiyonları
Keratokonus gibi kornea hastalıkları
 
Erken teşhis edilen astigmat, uygun tedavi yöntemleriyle kontrol altına alınabilir. Bu nedenle özellikle çocuklarda düzenli göz muayeneleri, ilerleyici görme problemlerinin önlenmesi açısından büyük önem taşır.
 

Astigmat Belirtileri Nelerdir?

Astigmat belirtileri kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. Genel olarak uzak veya yakını bulanık görme, baş ve göz ağrısı, okuma ve odaklanma gibi gözü yoğun kullanmayı gerektiren aktiviteler sonrası göz yorgunluğu ve özellikle gece görüşünde azalma yaygın olarak görülür. Astigmat, hem günlük yaşamı hem de iş ve eğitim performansını olumsuz etkileyebilen bir görme kusurudur.
 
Astigmat belirtileri genel olarak şu şekilde sıralanabilir:
 
Bulanık ve gölgeli görme
Çift görme
Baş ağrısı
Göz yorgunluğu
Uzun süre okuma sonrası gözlerde yanma ve batma
Gece görüşü problemleri
Odaklanma güçlüğü
Gözleri sık kısarak bakma ihtiyacı
 
Çocuklarda astigmat belirtileri ise genellikle daha farklı şekillerde ortaya çıkar. Tahtayı net görememe, kitaplara veya ekranlara aşırı yaklaşma, ders başarısında düşüş, sık göz ovuşturma, çabuk yorulma ve dikkat dağınıklığı çocuklarda en sık karşılaşılan bulgulardır. Erken teşhis edilen astigmat, çocuklarda görme tembelliği gelişimini önlemek açısından büyük önem taşır.

Astigmat Türleri Nelerdir?

Astigmat, gözün kırma kusurunun yapısına ve ışığın retinaya odaklanma şekline göre farklı türlere ayrılır. Bu sınıflandırma, astigmatın kaynağını doğru belirlemek ve en uygun tedavi yöntemini planlamak açısından büyük önem taşır. Astigmat türleri, temel olarak eşlik eden kırma kusuruna göre değerlendirilir.
 
Astigmat, eşlik eden kırma kusuruna göre farklı türlere ayrılır:
 

1. Basit Astigmat

 
Basit astigmat, gözde yalnızca astigmat bulunması durumudur. Yani miyop veya hipermetrop eşlik etmez. Görme bulanıklığı hem yakın hem de uzak mesafede ortaya çıkabilir. Genellikle astigmat için gözlük, kontakt lens veya uygun hastalarda lazer tedavisi ile başarılı şekilde düzeltilebilir.
 

2. Astigmat Miyop

 
Bu türde hem astigmat hem de miyop birlikte görülür. Astigmat ve miyop farkı, miyopta yalnızca uzağın net görülememesi, astigmatta ise hem yakın hem de uzak mesafede bulanık ve gölgeli görmenin oluşmasıdır. Astigmat miyop durumunda, görüntü retinanın önünde ve farklı eksenlerde odaklanır. Bu da özellikle uzağı net görememe, baş ağrısı ve göz yorgunluğu gibi şikâyetlere yol açar.
 

3. Astigmat Hipermetrop

 
Astigmat hipermetrop, astigmat ile birlikte hipermetropinin de bulunması durumudur. Bu türde özellikle yakın görme daha fazla etkilenir. Odak noktaları retinanın arkasında kaldığı için okuma sırasında çabuk yorulma, baş ağrısı, gözlerde yanma ve bulanık görme sık görülür. Astigmat hipermetrop tedavisinde genellikle gözlük, torik kontakt lensler ve uygun hastalarda lazer uygulamaları tercih edilir.
 

4. Mikst Astigmat

 
Mikst astigmat, gözün bir meridyeninin miyop, diğer meridyeninin ise hipermetrop olması durumudur. Bu karma yapı nedeniyle hem yakın hem de uzak mesafede ciddi görme bozukluğu meydana gelir. Görüntü netliği oldukça düşer ve günlük yaşam kalitesi belirgin şekilde etkilenir.
 
Astigmat türünün doğru belirlenmesi, uygulanacak astigmat tedavisi açısından büyük önem taşır. Bu nedenle detaylı bir göz muayenesi, astigmat testi ve ileri ölçüm yöntemleriyle değerlendirme yapılması gerekir.

Astigmat Nasıl Teşhis Edilir? 

Görüşte bulanıklaşma, gözleri kısarak netleştirmeye çalışma, sık sık göz ovuşturma ihtiyacı ve baş ağrısı gibi şikâyetler astigmat belirtisi olabilir. Bu tür durumlarda vakit kaybetmeden bir göz doktoruna başvurularak detaylı göz muayenesi yaptırılması önemlidir.
 
Astigmat teşhisi, rutin göz muayenesi sırasında uygulanan astigmat testi ile konur. Bu süreçte otorefraktometre ölçümü, retinoskopi, görme keskinliği testleri, keratometri ve gerekli durumlarda kornea topografisi kullanılır.
 
Görme keskinliği testinde kişiden belirli bir mesafeden harfleri okuması istenirken, keratometri ile kornea eğriliği ölçülerek gözün kontakt lense uygunluğu değerlendirilir. Özellikle ilerleyen astigmat vakalarının tespitinde kornea topografisi ölçümü büyük önem taşır. Erken teşhis, astigmat tedavisinin başarısı açısından kritik rol oynar.
 

Astigmat Nasıl Tedavi Edilir?

Astigmat tedavisi, kişinin yaşına, göz yapısına ve kırma kusurunun derecesine göre planlanır. Günümüzde ameliyatsız astigmat tedavisi yöntemleri ile birlikte cerrahi seçenekler de başarıyla uygulanmaktadır. Tedavinin temel amacı, gözdeki kırma kusurunu düzelterek net ve konforlu bir görüş sağlamaktır.
 
Şiddetli olmayan ve görmeyi belirgin şekilde etkilemeyen astigmat vakalarında, hastanın gözlük veya lens kullanmasına gerek duyulmayabilir. Ancak astigmatizma zamanla ilerleyebileceğinden düzenli göz kontrolleri ihmal edilmemelidir. İlk etapta tedavi gerektirmeyen durumlarda bile ilerleyen dönemlerde gözlük veya kontakt lens ihtiyacı ortaya çıkabilir.
 

Astigmat Tedavisinde Uygulanan Yöntemler

 
1. Astigmat İçin Gözlük
 
En yaygın ve güvenli tedavi yöntemidir. Silindirik camlar sayesinde korneadaki düzensizlik telafi edilir ve net görüş sağlanır. Özellikle çocuklarda astigmat tedavisinde ilk tercih edilen yöntemdir.
 
2. Astigmat İçin Lens
 
Torik kontakt lensler, astigmatı düzeltmek için özel olarak tasarlanmıştır. Daha geniş görüş alanı ve estetik avantaj sağlar. Ancak göz enfeksiyonlarından korunmak için hijyen kurallarına dikkat edilmelidir.
 
3. Lazer Tedavisi (Göz Astigmat Tedavisi)
 
LASIK, PRK ve SMILE gibi lazer yöntemleri ile astigmat kalıcı olarak düzeltilebilir. Uygunluk için detaylı göz muayenesi yapılmalı, kornea yapısı ve göz numarası değerlendirilmelidir.
 
4. Astigmat Göz Egzersizleri
 
Göz egzersizleri astigmatı tamamen ortadan kaldırmaz ancak göz kaslarını rahatlatır, göz yorgunluğunu azaltır.
Çocuklarda astigmat tedavisi ise genellikle gözlükle yapılır ve düzenli takip gerektirir.

Sık Sorulan Sorular

Astigmat askeri öğrenci olmaya engel mi?

 
Astigmat, belirli derecelerin üzerinde olduğunda askeri öğrenci olmaya engel teşkil edebilir. Türk Silahlı Kuvvetleri ve askeri okulların sağlık yönetmeliklerinde göz kusurları için sınır değerler bulunmaktadır. Bu nedenle başvuru öncesinde detaylı bir göz muayenesi yaptırılması önerilir.
 

Astigmat ve miyop aynı şey mi?

 
Astigmat ve miyop aynı değildir. Miyop, uzağı net görememe durumudur. Astigmat ise kornea veya göz merceğinin şekil bozukluğu nedeniyle hem uzak hem de yakın görüşte bulanıklığa yol açan bir kırma kusurudur. Ancak iki durum birlikte görülebilir.
 

Astigmat akşam nasıl görür?

 
Astigmatı olan kişilerde özellikle akşam saatlerinde ve loş ortamlarda görüş daha da bulanıklaşır. Işıkların dağılması, parlama, halelenme ve gece görüşünde belirgin azalma sık görülen şikâyetler arasındadır.
 

Astigmat ağrı yapar mı?

 
Astigmat doğrudan ağrıya neden olma ancak sürekli bulanık görme nedeniyle gözleri zorlamak, uzun süre ekrana bakmak ve odaklanmaya çalışmak baş ağrısı, göz ağrısı ve göz yorgunluğuna yol açabilir.
 

Çocuklarda astigmat neden olur?

 
Çocuklarda astigmatın en sık nedeni genetiktir. Bunun yanı sıra kornea yapısındaki gelişimsel farklılıklar, göz kapağının korneaya baskısı, göz travmaları ve nadiren keratokonus gibi hastalıklar da astigmat gelişimine neden olabilir. Erken teşhis, görme tembelliğinin önlenmesi açısından büyük önem taşır.
 

Astigmat tedavi edilmezse ne olur?

 
Astigmat tedavi edilmezse sürekli bulanık görme, göz yorgunluğu, baş ağrısı ve odaklanma problemleri ortaya çıkabilir. Uzun süre düzeltilmeden bırakılan astigmat özellikle çocuklarda görme tembelliğine yol açabilir. Yetişkinlerde ise yaşam kalitesini düşürerek okuma, araç kullanma ve ekranla çalışma gibi günlük aktiviteleri zorlaştırır.
 

Astigmat ilerler mi?

 
Astigmat bazı kişilerde zamanla ilerleyebilir, bazılarında ise sabit kalır. Genetik yapı, göz yapısı, keratokonus gibi kornea hastalıkları, göz travmaları ve geçirilen ameliyatlar astigmatın ilerlemesine neden olabilir. Bu nedenle düzenli göz muayenesi ile astigmat derecesinin takip edilmesi önemlidir.
 
 
 
 
 
 

Gönder